Bewaren: exchanges, wallets en je herstelzin

Een bankpas kun je blokkeren en een vergeten wachtwoord kun je resetten. Bij crypto werkt dat anders. Wie de sleutel heeft, heeft het geld. Raak je de sleutel kwijt, dan ben je je crypto kwijt. Wordt hij gestolen, dan meestal ook.

Wat een wallet eigenlijk is

Je crypto zit niet in je wallet. De munten staan op de blockchain, gekoppeld aan een adres. Je wallet bewaart de sleutel die bewijst dat jij ze mag versturen: je private key.

Zie het als een kluisje met een glazen deur. Iedereen ziet wat erin ligt en mag er iets in stoppen. Daarvoor deel je je adres, net als je rekeningnummer. Openmaken kan alleen wie de sleutel heeft. Die deel je nooit.

Bij een platform of zelf bewaren

Koop je crypto bij een handelsplatform (een exchange) en laat je het daar staan, dan beheert het platform de sleutels. Dat is makkelijk: wachtwoord vergeten is geen ramp. Maar je bent afhankelijk van dat bedrijf. In de cryptowereld zeggen ze: not your keys, not your coins. Niet jouw sleutels, niet jouw munten.

Onder MiCA moet een platform met vergunning jouw crypto gescheiden houden van zijn eigen bezit, zodat schuldeisers er bij een faillissement niet bij kunnen. Een garantiestelsel is er niet: crypto valt niet onder het depositogarantiestelsel en niet onder het beleggerscompensatiestelsel. Meer daarover in AFM, DNB en wat er gebeurt als je broker omvalt.

Bewaar je zelf, dan gebruik je een wallet-app of een hardware wallet: een apparaatje ter grootte van een usb-stick dat je sleutels offline houdt. Dan ben je je eigen bank, zonder helpdesk.

Je herstelzin: de reservesleutel van alles

Maak je een eigen wallet aan, dan krijg je een herstelzin (seed phrase): meestal 12 of 24 woorden uit een vaste lijst van 2048 Engelse woorden. Daarmee zet je je wallet op elk ander apparaat terug. Dus ook: wie die woorden heeft, kan vanaf de andere kant van de wereld alles meenemen.

Kwijt is echt kwijt. Analysebureau Chainalysis schatte dat 2,8 tot 3,8 miljoen bitcoin voorgoed onbereikbaar is. De Brit James Howells gooide in 2013 een harde schijf weg met de sleutels van 8.000 bitcoin. In januari 2025 oordeelde een rechter dat hij niet op de vuilnisbelt mocht gaan zoeken.

Checklist: zo begin je veilig

1. Kies alleen een platform met MiCA-vergunning en controleer dat zelf in het register van de AFM.
2. Gebruik een uniek wachtwoord en zet tweestapsverificatie aan met een authenticator-app, niet via sms.
3. Bewaar je zelf, schrijf je herstelzin dan op papier. Nooit in je telefoon, in de cloud, in je mail of op een foto.
4. Bewaar dat papier op twee veilige plekken, bijvoorbeeld thuis en bij je ouders.
5. Stuur eerst een klein testbedrag. Kopieer adressen en controleer ze teken voor teken: oplichters maken adressen die aan begin en eind op het echte lijken.
6. Gaat het om een bedrag dat je echt zou missen, overweeg dan een hardware wallet. Koop die rechtstreeks bij de maker, nooit tweedehands.
7. Download wallet-apps alleen via de link op de officiële website van de maker. Er circuleren veel nep-apps.

Begin klein bij een platform met vergunning, leer hoe het werkt, en stap pas over op zelf bewaren als je deze checklist echt beheerst.