Spreiden: niet al je eieren in één mandje

Misschien ken je iemand die alles op één aandeel zet. Het bedrijf waar zijn vader werkte, of een merk dat iedereen kent. Soms gaat dat jaren goed. Maar een bedrijf kan in een paar dagen het grootste deel van zijn waarde verliezen. En soms komt er geen herstel om op te wachten.

Eén aandeel kan naar nul

Dit zijn geen verhalen van verre beurzen. Een paar voorbeelden uit het verleden, gewoon uit Nederland:

• Ahold, 2003. Op 24 februari 2003 maakte Ahold bekend dat de winst bij een Amerikaanse dochter veel te hoog was voorgesteld. Het aandeel verloor die dag bijna twee derde van zijn waarde. Het bedrijf overleefde het en heet nu Ahold Delhaize, maar veel beleggers liepen een zware klap op.
• SNS Reaal, 2013. Na grote verliezen op vastgoedleningen nam de staat de bank- en verzekeringsgroep op 1 februari 2013 over. De aandelen werden onteigend: de staat nam ze af, en de minister bood aandeelhouders nul euro.
• Imtech, 2013 tot 2015. Het technisch bedrijf uit Gouda zat in de AEX. In 2013 kwam fraude aan het licht bij projecten in Polen en Duitsland. In 2015 ging Imtech failliet en hielden aandeelhouders niets over.
• Steinhoff, 2017. Een winkelconcern met Zuid-Afrikaanse wortels en een Nederlandse holding. In december 2017 bleek de boekhouding niet te kloppen. In een paar dagen verdween het grootste deel van de beurswaarde.

Ook professionele beleggers hadden deze aandelen in bezit. Het punt is niet dat je zulke rampen had moeten zien aankomen. Het punt is dat niemand dat van tevoren betrouwbaar kan.

Het grotere plaatje is nog opvallender. Onderzoeker Hendrik Bessembinder bekeek alle Amerikaanse aandelen vanaf 1926. Meer dan de helft deed het over zijn hele beursleven slechter dan kortlopende staatsleningen. De totale winst van de Amerikaanse beurs bovenop die staatsleningen kwam van ongeveer 4% van de bedrijven. Wie een handvol aandelen kiest, heeft dus een grote kans die paar winnaars te missen.

Spreiden over vier dingen

• Bedrijven. Niet vijf aandelen, maar honderden of duizenden. Gaat er één failliet, dan merk je dat nauwelijks.
• Sectoren. Banken, chipmakers, supermarkten en energiebedrijven reageren elk anders op een crisis. In 2008 werden banken hard geraakt, in 2020 vliegtuigmaatschappijen en hotels.
• Landen. Japan liet zien dat één land tientallen jaren kan achterblijven. Wereldwijd gespreid ben je niet afhankelijk van één economie.
• Tijd. Wie elke maand een vast bedrag inlegt, koopt soms duur en soms goedkoop. Zo zet je nooit alles in één keer in op een top. Meer in elke maand een vast bedrag.

Dat klinkt als veel werk, maar het kan met één product. Een wereldwijd indexfonds, bijvoorbeeld een ETF op de MSCI World of de FTSE All-World, is een mandje met meer dan duizend bedrijven uit tientallen landen dat je in één keer koopt. Hoe dat werkt, lees je in wat is een ETF.

Thuisvoorkeur: de Hollandse valkuil

Beleggers kiezen graag bedrijven uit hun eigen land. Dat heet thuisvoorkeur, in het Engels home bias. Het voelt vertrouwd: je kent ASML, Heineken en ING. Maar de Nederlandse beurs is een klein stukje van de wereld. Amerikaanse bedrijven waren begin 2026 samen goed voor ruim 60% van alle beurswaarde ter wereld, Nederlandse voor nog geen 2%.

Daar komt bij dat de AEX scheef is opgebouwd. De index telt dertig fondsen en ASML weegt daarin zwaar. Een slechte dag voor chipmakers is al snel een slechte dag voor de hele AEX. Wie alleen Nederlandse aandelen heeft, is dus minder gespreid dan het lijkt.

Hier zie je een wereldwijde ETF (iShares Core MSCI World) naast de AEX, allebei op 100 gezet. Let op één verschil: de ETF herbelegt het dividend, de AEX-index telt dividend niet mee. Welke van de twee wint, wisselt per periode. Spreiden draait er niet om dat je altijd de winnaar hebt, maar dat je nooit alles op de verliezer zet.