Wat de rente doet met jouw geld

Het nieuws meldt dat de ECB de rente verhoogt. Wat merk jij daarvan? Soms binnen een dag, soms pas na jaren, en soms bijna niets. Het hangt af van wat je hebt: spaargeld, een lening, een hypotheek, een studieschuld of beleggingen. We lopen ze een voor een langs.

Je spaarrekening

Stijgt de ECB-rente, dan stijgt je spaarrente meestal ook. Maar traag, en vaak maar voor een deel. Na de grote renteverhogingen van 2022 gaven banken de stijging veel sneller door aan huizenkopers dan aan spaarders. Waarom, lees je in de les wat is rente. Daalt de rente, dan zakt je spaarrente meestal ook weer. Banken verschillen onderling, dus vergelijken loont.

Je hypotheek en de Euribor

De Euribor is de rente waartegen banken in de eurozone elkaar zonder onderpand geld lenen, voor een week tot een jaar. Het European Money Markets Institute in Brussel berekent hem elke werkdag. De Euribor volgt de ECB-rente op de voet en laat zien wat banken op de geldmarkt voor geld betalen. Variabele hypotheekrentes en veel zakelijke leningen bewegen daarom met de Euribor mee.

Hoe snel jij een rentebesluit voelt, hangt af van je rentevaste periode. In Nederland zetten de meeste mensen hun hypotheekrente voor jaren vast. Sinds 2023 staat het grootste deel van de nieuwe hypotheken bij banken vijf tot tien jaar vast. Een renteverhoging raakt die mensen pas als hun rentevaste periode afloopt. In Finland hangt ruim 90% van de nieuwe hypotheken direct aan de Euribor. Daar zie je een rentebesluit binnen een jaar terug in de maandlast.

Je lening en je studieschuld

Een persoonlijke lening, een creditcard of rood staan kost meer rente dan een hypotheek, omdat er geen huis als onderpand achter zit. Heb je zo'n lening met een variabele rente, dan stijgt die mee. Een vaste rente blijft staan tot het einde van de afgesproken periode.

De rente op je studieschuld volgt de rente die de Staat zelf betaalt. Val je onder de regels met 35 jaar terugbetalen, dan kijkt DUO naar de gemiddelde rente op vijfjarige staatsleningen. Die steeg, dus gaat de DUO-rente van 2,33% in 2026 naar 2,70% in 2027. Ben je al aan het terugbetalen, dan staat je rente steeds vijf jaar vast. Of je eerst aflost of belegt, lees je in studieschuld, hypotheek en beleggen.

Je beleggingen

Aandelen schrikken vaak van een renteverhoging, om drie redenen. Winst die een bedrijf pas over tien jaar maakt, is vandaag minder waard als je ook zonder risico een flinke rente kunt krijgen. Sparen en obligaties worden aantrekkelijker, dus er stroomt geld weg van de beurs. En bedrijven met schulden betalen meer rente, terwijl consumenten minder uitgeven.

In 2022 zag je dat goed. De S&P 500 daalde 19,4%, de AEX 13,7% en de Nasdaq, vol techbedrijven, zelfs 33%. Juist bij techbedrijven ligt veel van de verwachte winst ver in de toekomst. Toch is het geen wet. De rente stijgt vaak juist omdat de economie sterk draait, en beleggers verwerken een verwacht besluit meestal al ruim van tevoren in de koersen.

Hieronder zie je de 3-maands Euribor. Van april 2015 tot juli 2022 stond hij onder nul. Kijk hoe snel hij daarna steeg.