Kosten: de stille sloper van je rendement

Bij €2.000 belegd is 0,5% kosten €10 per jaar. Minder dan één maand je telefoonabonnement. Klinkt als niks. Maar kosten betaal je niet één keer. Je betaalt ze elk jaar, over je hele vermogen, ook over het rendement dat je al had opgebouwd. En elke euro die naar kosten gaat, kan daarna niet meer voor je groeien.

Vijf soorten kosten

• Lopende kosten (TER). Wat de aanbieder per jaar rekent voor het beheer. Je krijgt er nooit een rekening van; het gaat stilletjes van de waarde van het fonds af. Twee voorbeelden: IWDA rekent 0,20% per jaar, en Vanguard verlaagde de kosten van VWRL eind juli 2026 van 0,19% naar 0,14%.
• Transactiekosten. Wat je broker rekent per aankoop of verkoop. Soms een vast bedrag, soms een percentage, soms niets. Bij kleine bedragen tikt een vast bedrag hard aan: €1 kosten op een inleg van €50 is meteen 2%.
• Spread. Het verschil tussen de prijs waarvoor je koopt en de prijs waarvoor je direct weer kunt verkopen. Net als bij een tweedehands auto: de handelaar koopt hem voor minder in dan hij hem verkoopt. Bij grote, veelverhandelde ETF's is dat verschil meestal klein. Bij kleine ETF's, en vlak na de opening van de beurs, kan het flink oplopen.
• Valutakosten. Koop je een ETF die in dollars noteert, dan wisselt je broker je euro's om, vaak met een opslag. Dat voorkom je met een notering in euro's, bijvoorbeeld op Euronext Amsterdam. Let op: het valutarisico blijft. De bedrijven in een wereld-ETF verdienen nog steeds in dollars, yen en ponden.
• Tracking difference. Het verschil tussen het rendement van de ETF en dat van zijn index. Daarin zit alles: de lopende kosten, handelskosten binnen het fonds, maar ook extra inkomsten, bijvoorbeeld uit het uitlenen van aandelen. Het is de eerlijkste maat voor wat een ETF je echt kost.

Het rekenvoorbeeld: 0,2% tegenover 1,5%

Reken het zelf na met je eigen bedragen:

Wat Bogle ervan zei

John Bogle, de oprichter van Vanguard, hamerde zijn hele leven op kosten. In een artikel in de Financial Analysts Journal uit 2014 vatte hij het samen in één zin:

Do not allow the tyranny of compounding costs to overwhelm the magic of compounding returns.

John Bogle, Financial Analysts Journal, januari/februari 2014

Vrij vertaald: laat kosten die zich opstapelen niet de magie van rente op rente opeten. Dat is geen mening van één man. Volgens de Europese toezichthouder ESMA rekenen aandelenfondsen die geen ETF zijn gemiddeld ruim 1% per jaar aan lopende kosten. Bij aandelen-ETF's is dat ongeveer 0,2%.

Het goede nieuws: kosten zijn een van de weinige dingen in beleggen die je zelf in de hand hebt. Kijk bij elke ETF naar de lopende kosten en de tracking difference, bij je broker naar order- en valutakosten, en handel niet vaker dan nodig. In de les over een broker kiezen zie je waar de minder zichtbare kosten zitten.