Jaarcijfers lezen in tien minuten

Een jaarverslag telt al snel tweehonderd pagina's. Daar ga je niet voor zitten, en dat hoeft ook niet. De meeste antwoorden staan op de eerste pagina's van het persbericht bij de jaarcijfers. Je moet alleen weten welke getallen je zoekt en wat ze betekenen.

Zeven getallen

• Omzet. Alles wat het bedrijf verkocht. Zegt iets over groei, niets over winst.
• Brutomarge. Wat er van de omzet overblijft na de directe kosten van het product, als percentage. Verkoopt een fietsenmaker een fiets voor €3.000 die €1.800 kost om te maken, dan is de brutomarge 40%.
• Nettowinst. Wat er onder de streep overblijft, na alle kosten, rente en belasting.
• Winst per aandeel. De nettowinst gedeeld door het aantal aandelen.
• Koers-winstverhouding (k/w). De koers gedeeld door de winst per aandeel. Bij een k/w van 20 betaal je €20 voor elke euro winst per jaar.
• Schulden. Kijk vooral naar de nettoschuld: leningen min kasgeld.
• Vrije kasstroom. Het geld dat echt binnenkwam uit de gewone bedrijfsvoering, min wat er werd geïnvesteerd. Hieruit betaalt een bedrijf dividend, inkoop en aflossingen.

De tienminutencheck

1. Groeit de omzet, en waardoor: meer verkopen, hogere prijzen of een overname?
2. Blijft de brutomarge gelijk, of staat hij onder druk?
3. Komt de winst terug in de kasstroom? Winst kun je boeken, kasgeld moet echt binnenkomen.
4. Groeien de schulden harder dan de winst?
5. Stijgt het aantal aandelen? Dan wordt jouw stuk van de taart kleiner.
6. Wat zegt het bedrijf over volgend jaar? Daar reageert de koers vaak het sterkst op.

Waar je de cijfers vindt

Op de website van het bedrijf, meestal onder Investors of Investor Relations, staan persberichten, presentaties en jaarverslagen. Nederlandse beursbedrijven moeten hun jaarverslag uiterlijk vier maanden na het eind van het boekjaar openbaar maken en bij de AFM indienen. Je vindt ze terug in het openbare register financiële verslaggeving van de AFM. Ga niet af op screenshots of samenvattingen op sociale media. Haal de cijfers bij de bron.

Wat je kunt doen: kies één bedrijf dat je kent, zoek het laatste persbericht met jaarcijfers op en loop de zes vragen langs. De eerste keer kost het je een halfuur, de derde keer tien minuten. In de laatste les van dit pad gebruik je dat bij kleine fondsen en kleine markten, waar veel minder mensen meekijken.