Les 4 van 7 · 5 minuten lezen ·
Orderboek, volume en liquiditeit
Het orderboek laat zien hoeveel er bij elke prijs te koop staat, en in een dun boek kan één kleine order de koers al verschuiven.
De koers in je app is één getal. Daarachter zit een lijst met alle kopers en verkopers die op dat moment klaarstaan, elk met een eigen prijs en een eigen aantal. Die lijst heet het orderboek. Wie hem kan lezen, ziet in één oogopslag of een aandeel makkelijk te kopen is, of dat je de koers met je eigen order omhoog duwt.
Zo ziet een orderboek eruit
Links staan de kopers met hun biedprijs, de hoogste bovenaan. Rechts staan de verkopers met hun laatprijs, de laagste bovenaan. Bij elke prijs zie je hoeveel aandelen er klaarstaan. Hieronder een verzonnen voorbeeld van een klein fonds, Molenaar NV. Het laatst werd er €10,00 betaald.
| Kopers (aantal) | Biedprijs | Laatprijs | Verkopers (aantal) |
|---|---|---|---|
| 300 | €9,80 | €10,00 | 200 |
| 500 | €9,75 | €10,10 | 150 |
| 1.000 | €9,60 | €10,40 | 400 |
| 800 | €9,50 | €10,80 | 1.000 |
De spread is hier 20 cent, ongeveer 2%. En het boek is dun: tegen €10,00 staan maar 200 aandelen te koop, samen €2.000. Bij een groot fonds staat er bij elke prijs vaak voor tienduizenden euro's of meer.
Eén order van ruim €6.000
Je geeft een marktorder voor 600 aandelen. Het boek vult je order van boven naar beneden:
- 200 aandelen tegen €10,00: €2.000
- 150 aandelen tegen €10,10: €1.515
- 250 aandelen tegen €10,40: €2.600
Samen betaal je €6.115, gemiddeld €10,19 per aandeel. Dat is bijna 2% meer dan de €10,00 in je app. En omdat de laatste koop tegen €10,40 was, staat de koers nu 4% hoger. Niet door nieuws, maar door jou. Met een limietorder op €10,10 had je 350 aandelen gekregen, en had de rest als bod in het boek gewacht.
Volume en liquiditeit
Volume is het aantal aandelen dat in een periode van eigenaar wisselt, meestal per dag. Liquiditeit is hoe makkelijk je kunt kopen of verkopen zonder de prijs te verschuiven. Veel volume en een vol orderboek betekenen meestal een hoge liquiditeit: een kleine spread, en jouw order valt niet op.
Je kent het van Marktplaats. Een iPhone van vorig jaar verkoop je binnen een uur voor een normale prijs, want er zijn genoeg kopers. Een zelfgebouwde gamestoel blijft weken staan, tenzij je flink zakt met je prijs. Met aandelen werkt het net zo.
De verschillen in Amsterdam zijn enorm. Van ASML gingen er in 2026 op een gewone dag honderdduizenden aandelen om, goed voor ongeveer een miljard euro. Bij Holland Colours, een klein fonds uit Apeldoorn, wisselden eind juli 2026 op sommige dagen minder dan honderd aandelen van eigenaar. Daar kan jouw order van een paar duizend euro groter zijn dan alle handel van die dag samen.
Waarom dit ertoe doet
Liquiditeit voel je vooral als je eruit wilt. Wie op een slechte dag een dun fonds wil verkopen, vindt soms nauwelijks kopers. Dan zak je met je limiet steeds verder, of je blijft zitten met aandelen die je kwijt wilt. Bij een grote ETF speelt dat zelden.
Volume zegt ook iets over nieuws. Beweegt een koers met veel meer volume dan normaal, dan is er meestal iets aan de hand. Op de fondspagina's van Kurswert krijgt zo'n ongewone beweging daarom een vlag.
Wat je kunt doen: laat je broker het orderboek zien, vergelijk dan eens een AEX-fonds met een klein fonds uit de lijst met lokale fondsen. Je ziet meteen het verschil in spread en diepte. Hoe je de cijfers achter zo'n bedrijf leest, komt terug in de les over jaarcijfers.
Test jezelf
Bronnen
Dit is uitleg, geen advies. Beleggen brengt risico's met zich mee: je kunt (een deel van) je inleg verliezen.