Marktorder, limietorder, stoploss: zo koop je slim

Je weet wat je wilt kopen. Dan komt er nog één scherm: welk soort order? Markt, limiet, stoploss, geldig tot... Veel beginners tikken op de bovenste optie en gaan door. Meestal gaat dat goed. Soms kost het je een paar procent zonder dat je het doorhebt.

Marktorder en limietorder

Een marktorder zegt: koop nu, tegen de beste prijs die er is. Je order wordt meteen uitgevoerd tegen de laatprijs. Bij een grote ETF midden op de dag is dat meestal prima. Staan er tegen die laatprijs weinig aandelen te koop, dan pakt je order ook de volgende, duurdere verkopers mee. Het verschil tussen de prijs die je verwachtte en de prijs die je kreeg, heet slippage.

Een limietorder zegt: koop, maar betaal nooit meer dan dit bedrag. Of bij verkopen: verkoop, maar nooit voor minder. Jij bepaalt de prijs. Het nadeel: wil niemand tegen jouw prijs handelen, dan gebeurt er niets.

Zie het als een festivalkaartje op een doorverkoopsite. Een marktorder is: ik neem het eerste kaartje dat er staat, wat het ook kost. Een limietorder is: ik koop er een zodra er een voor €80 of minder wordt aangeboden.

Stoploss en stop-limit

Een stoploss is een slapende verkooporder. Je kiest een grens onder de huidige koers, bijvoorbeeld 10% lager. Zakt de koers tot die grens, dan wordt je order wakker en verkoopt hij als marktorder. Dat klinkt als een veiligheidsgordel. Maar een stoploss garandeert alleen dat je verkoopt, niet tegen welke prijs.

Komt er 's avonds slecht nieuws, dan kan een aandeel de volgende ochtend ver onder je grens openen. Je stoploss verkoopt dan tegen die lage prijs. Een stop-limit voorkomt dat. Wordt je grens geraakt, dan plaatst hij een limietorder met een minimumprijs die je zelf kiest. Daar staat tegenover dat je misschien helemaal niet verkoopt als de koers er in één keer doorheen zakt.

Wanneer welke?

• Marktorder: bij een grote ETF of een groot aandeel, midden op de dag, als snelheid voor jou zwaarder weegt dan een paar cent.
• Limietorder: bijna altijd een goed idee, en zeker bij kleine fondsen, kleine munten en rond de opening.
• Stoploss of stop-limit: als je bij een los aandeel een verlies wilt begrenzen. Bij een ETF waar je twintig jaar mee wilt doen, past hij slecht: hij verkoopt precies in de dip die je wilde uitzitten.

Bij een limiet- of stoporder kies je ook de geldigheid. Een dagorder vervalt aan het eind van de beursdag. Je kunt ook een einddatum kiezen, of de order laten staan tot je hem annuleert, vaak met een maximum. Vergeet zo'n order niet. Een limiet die je in maart zette, kan in juni ineens worden uitgevoerd, op een moment dat je hem niet meer wilt.

Beursuren en veilingen

Op Euronext Amsterdam loopt de doorlopende handel van 9:00 tot 17:30. Daarvoor en daarna zijn er veilingen. Al vanaf de vroege ochtend kun je orders opgeven. Om 9:00 worden ze in de openingsveiling bij elkaar gebracht, tegen één prijs waarbij zoveel mogelijk aandelen van eigenaar wisselen. Na 17:30 volgt een korte slotveiling, die de slotkoers bepaalt.

Een marktorder die je 's avonds klaarzet, gaat dus mee in de openingsveiling van de volgende ochtend. Was er die nacht nieuws, dan kan de prijs flink afwijken van de slotkoers die je zag toen je op de knop drukte.

Wat je kunt doen: kies bij je volgende aankoop bewust een limietorder, ook bij een ETF. Het kost je tien seconden. Hoeveel er bij elke prijs te koop staat, zie je in het orderboek. Daarover gaat de volgende les: orderboek, volume en liquiditeit.