Wat is een aandeel, en waarom beweegt de koers?

Je koopt voor €50 een aandeel. Wat heb je dan eigenlijk in handen? Geen spaartegoed en geen lening, maar een klein stukje van een echt bedrijf, met fabrieken, personeel en schulden. Toch springt de prijs van dat stukje elke dag op en neer, ook als er in het bedrijf zelf niets verandert. Hoe zit dat?

Een stukje van een bedrijf

Het eigendom van een beursbedrijf is verdeeld in heel veel gelijke stukjes: aandelen. Wie een aandeel heeft, is mede-eigenaar. Je deelt mee in de winst als het bedrijf die uitkeert, en je mag stemmen op de aandeelhoudersvergadering.

Vergelijk het met een foodtruck die je met drie vrienden koopt. Ieder heeft een kwart. Draait de truck goed, dan is jouw kwart meer waard. Een beursbedrijf werkt net zo, alleen met duizenden of miljoenen eigenaren tegelijk. En jouw stukje kun je op elke beursdag aan iemand anders verkopen.

Koers en beurswaarde

De koers is de prijs waarvoor het laatst een aandeel van eigenaar wisselde. Dat is geen oordeel van een boekhouder over wat het bedrijf waard is. Het is de prijs waar een koper en een verkoper het op dat moment over eens werden.

Vermenigvuldig je de koers met het aantal aandelen, dan krijg je de beurswaarde, ook wel marktwaarde of market cap. Dat is wat het hele bedrijf op de beurs kost.

Waarom de koers beweegt

Een koers beweegt omdat verwachtingen bewegen. Beleggers rekenen steeds opnieuw uit wat een bedrijf later gaat verdienen, en hoe zeker dat is. Elk nieuwtje verandert die som: kwartaalcijfers, een grote order, een rentebesluit, een handelsconflict, soms alleen een gerucht.

Het gaat daarbij om nieuws ten opzichte van wat al werd verwacht. Goede cijfers die iedereen zag aankomen, zitten al in de koers. Een bedrijf kan dus prima winst maken en toch hard dalen.

ASML liet dat in oktober 2024 zien. Door een technische fout stonden de kwartaalcijfers een dag te vroeg online. Omzet en winst waren zelfs beter dan analisten hadden verwacht. Maar de nieuwe orders, €2,6 miljard, waren ongeveer de helft van waar de markt op rekende, en ASML verlaagde zijn verwachting voor 2025. Het aandeel zakte die dag bijna 16%. Zo'n €50 miljard aan beurswaarde verdween, terwijl er in Veldhoven die dag precies evenveel machines werden gebouwd als de dag ervoor.

Benjamin Graham had daar een beeld voor: Mr. Market, een zakenpartner die je elke dag een prijs noemt. De ene dag is hij euforisch, de andere dag somber. Je hoeft niet op elke prijs in te gaan. Hieronder zie je wie vandaag de grootste bewegers van de AEX zijn.

Wat je kunt doen: volg een week lang één bedrijf dat je kent, bijvoorbeeld Ahold Delhaize als je bij Albert Heijn werkt. Kijk bij elke grote beweging welk nieuws erachter zat, en of dat nieuws een verrassing was. Op elke fondspagina van Kurswert staat onder 'Waarom beweegt het?' wat er speelde. In de volgende les zie je wat je echt betaalt als je koopt: bied, laat en spread.